ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ САЯСИ ТҰТҚЫНДАРДЫҢ ТІЗІМІН КЕҢЕЙТУ

БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ САЯСИ ТҰТҚЫНДАРДЫҢ ТІЗІМІН КЕҢЕЙТУ
Сараптамалық кеңестің 2026 жылғы 4 қарашадағы шешімімен саяси тұтқындар деп танылғандар:

1. Иаков Воронцов, Орыс православие шіркеуінің бұрынғы діни қызметкері. 2022 жылы ол Ресейдің Украинадағы соғысына қарсы ашық сөйлеп, Мәскеу патриархатына тәуелсіз православие қауымдастықты Қазақстанда құруды қолдады. 2023 жылы Воронцовқа қарсы, Ресей православие шіркеуінің соғысты қолдауын сынаған әлеуметтік желілердегі жазбалары үшін, алауыздықты қоздыру айыбы бойынша қылмыстық іс қозғалды. 2025 жылдың мамыр айында бұл іс қылмыс құрамының болмауына байланысты тоқтатылды. 2026 жылдың 13 ақпанында тінтуден кейін Воронцов ұсталып, 10 тәулікке әкімшілік қамауға алынды. Кейіннен оған қарсы сату ниетісіз психотроптық затты заңсыз сатып алу және сақтау айыптары бойынша қылмыстық іс қозғалды. Қамауда ұстау кезінде, оны психиатриялық ауруханаға да жатқызған. 2026 жылдың 7 қазанында Алматы қаласының Медеу аудандық соты Воронцовты алты жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесті. Рақымшылыққа байланысты жаза төрт жылға дейін қысқартылды. Есірткі притонын ұйымдастыру айыбы бұрын алынып тасталған болатын. Воронцов кінәні мойындамады. Қорғаушы тарап оның затты сатып алу мен сақтауға қатысы бар екенін растайтын дәлелдер жеткіліксіз екенін мәлімдеді.
2. Гүлназ Серікбаева, Қызылордалық азаматтық қоғам белсендісі, «АтаЖұрт» қоғамдық бірлестігінің мүшесі, Қытайдағы қазақтардың құқықтарын қорғаумен айналысқан. 2024 жылдың 28 мамырында сот Серікбаеваға қарсы, әлеуметтік желіде жалған ақпарат тарату бойынша әкімшілік іс жүргізуді құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатты. 2026 жылдың ақпан айында Серікбаева саяси тұтқын Марат Жыланбаевты қолдаған жазбасы үшін 10 тәулікке әкімшілік қамауға тартылды. Facebook парақшасындағы жазбаларына байланысты алауыздық тудырды деген айып тағылып, оған 2026 жылдың наурыз айында қылмыстық іс қозғалды. Белсендіні тергеу изоляторына қамады. Қамауда ұстау кезінде өзіне-өзі қол жұмсау әрекеті жасалғаны туралы хабарланды. 2026 жылдың 2 шілдесінде Қызылорда соты Серікбаеваны Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 174-бабының 1-бөлігі бойынша үш жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесті. Серікбаева өзіне тағылған айыптауларды мойындамады және өзін пікір білдіру және мемлекеттік саясатты сынау конституциялық құқығын пайдаландым деп санайды.
3. Нұржан Сембаев, Семейлік азаматтық белсенді және суретші. 2022 жылдың қаңтарында Сембаев Qantas-22 оқиғалары кезінде Семейдегі алаңда болды. Оған қарсы жаппай тәртіпсіздіктерге қатысу және ғимараттарға шабуыл жасау айыптары бойынша қылмыстық іс қозғалды. 2022 жылдың желтоқсанында іс қылмыс құрамының болмауына байланысты тоқтатылды. 2023 жылы Сембаев заңсыз ұсталғаны үшін өтемақы сұрап сотқа шағымданды, оған екі миллион теңге төлеуді сот мемлекетке міндеттеді. 2024 жылдың мамырында белсенді қаңтар оқиғаларына қатысты іс бойынша тағы да ұсталып, одан жауап алынды. 2026 жылдың 3 ақпанында Сембаев жұмыс орнында ұсталды. Жаңа қылмыстық қудалау Facebook жазбаларына байланысты. Оған ҚР Қылмыстық кодексінің 405-бабының 2-бөлігі бойынша «тыйым салынған ұйымның қызметіне қатысу» және ҚР Қылмыстық кодексінің 258-бабының 1-бөлігі бойынша «экстремисттік қызметті қаржыландыру» бойынша айып тағылды. 2026 жылдың 22 шілдесінде Семей қаласының соты Нұржан Сембаевты алты жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесіп, үш жылға қоғамдық және саяси қызметпен айналысуға тыйым салды.
Мамандық кеңес:
Ғалым Ағелеуов
Лұқпан Ахмедьяров
Зәуреш Батталова
Гүлмира Біржанова
Анара Ибраева
Евгений Жовтис
Ерлан Қалиев
Бақытжан Төреғожина

04.11.2026 ж. Алматы қаласы