ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ САЯСИ ҚУҒЫНДАУДЫҢ 2026 ЖЫЛДЫҢ 1-31 ҚАҢТАРЫ АРАЛЫҒЫНДАҒЫ ЖАҒДАЙЫНА БАҚЫЛАУ

1 қаңтар, Астана қаласы, Қазақстанда мобильді ақша аударымдарына бақылау күшейтілді. Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кіріс комитеті (МКК) жеке тұлғалардың банк шоттарындағы операцияларды кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс белгілері бар операциялар ретінде жіктеу шегі енгізілгені бұйрықтағы жағалық болып табылатынын түсіндірді[1].

1 қаңтар, Алматы қаласы, Қазақстан билігі шешен оппозициялық белсендісі М. Мовлаев пен ресейлік қоғам қайраткері Ю. Емельяноваға (А. Навальный штабының мүшесі) пана беруден бас тартты. Бас тартудың себебі өте қарапайым болды: пана беруге арналған критерийлерге олар сәйкес келмейді[2].

1 қаңтар, Астана қаласы, Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енді. «Бұл Кодекс салық салудың негізгі қағидаттарын белгілейді және салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді белгілеу, енгізу, өзгерту және жою өкілеттігін, сондай-ақ салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу және төлеу тәртібін, сондай-ақ салық міндеттемелерін орындауға байланысты қоғамдық қатынастарды реттейді» [3].

2 қаңтар Атырау облысы, Қызылқоға ауданында Қарабалиндер отбасы жұмбақ жағдайда түгелдей жоғалып кетті. 2025 жылдың қазан айынан бері Жангелдин ауылының төрт тұрғыны жөнінде еш хабар жоқ. Оқиға әлеуметтік желілер арқылы жария болғанға дейін полициядан әрекет болмады[4].

3 қаңтар, Алматы қаласы, Respublika.kz.media Қ.Тоқаевтың жаңа жылдық үндеуі «шынымен де жеке бейнежазба ма, әлде президенттің жасанды интеллект арқылы жасалған аватары ма» деген визуалды және техникалық талдауын жариялағаннан кейін Facebook парақшасын (41 000 жазылушыны) жоғалтқанын хабарлады[5].

3 қаңтар, Алматы қаласы, Е. Жовтис: «Демократия енді көпшіліктің билігі ретінде қарастырылмайды. Біз осы ұйымдардың барлығын – БҰҰ, ЕҚЫҰ және басқаларын – халықаралық деп атай береміз, бірақ олар ондай емес; олар үкіметаралық немесе элитааралық. Бұл ұйымдар құрылған кезде қалыптасқан бастапқы ұғымдар құндылықтар рөл атқармайтындықтан, өз мәнін жоғалтуда» [6].

4 қаңтар, Ақмола облысы, Степногорск қаласы, №4 мекеме, М. Жыланбаев, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 405-бабының 2-бөлігі, 258-бабының 2-бөлігі, 7 жылға сотталған. Марафоншы 4 қаңтардан бастап тағы да мерзімсіз аштық жариялады. Бұл туралы оның адвокаты Д. Малюга хабарлады, наразылық білдірудің себебі белгісіз[7].

4 қаңтар, Ақтау қаласы, мерекелік демалыс күндері кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі полиция инспекторлары түнде үлкендердің қарауынсыз жүрген 20 –ға жуық жасөспірімді анықтады, ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 442-бабы бойынша 12 975 теңге айыппұл жауапкершілігі осындай жағдайға белгіленген[8].

5 қаңтар, Алматы қаласы, М. Әбдуманапов өз құқықтарының бұзылғаны туралы хабарлады: «Маған Алматыға, қаңтар оқиғаларының құрбандарына арналған ескерткішке баруыма кедергі жасалуда». Жүріп-тұру еркіндігін шектеу туралы шешім ұсынбастан, оны үйінен шығармай қойған[9].

5 қаңтар, Алматы қаласы, адвокат М. Адам былай деп хабарлады: «мені адвокаттық қызметпен айналысу құқығы лицензиясынан айыру туралы ҚР Әділет министрлігінің талап арызы маған табыс етілді. Ол, менің клиентім Orda.kz сайтының бұрынғы бас редакторы Г.Бажкенованы қорғауға байланысты қызметіме қарсы, ҚР Ішкі істер министрлігінің ұсынымы негіз болды»[10].

6 қаңтар, Астана қаласы, Қазақстанда 2026 жылдың басынан бастап SIM-карта сатып алған кезде пайдаланушыны биометриялық сәйкестендіруі енгізілді. 3 қаңтардан бастап SIM-карта сатып алғаннан кейін пайдаланушыларға оператордың қолданбасын жүктеп алуға болатыны туралы SMS хабарлама келеді. Пайдаланушылар қолданба арқылы биометриялық сәйкестендіруден өтуі қажет[11].

6 қаңтар, Астана қаласы, Қазақстанның Бас прокуратурасы депутат А. Сарымның Каспий құбыр консорциумының (КҚК) инфрақұрылымына жасалған шабуылдарды «мақұлдайтын және қолдайтын» азаматтарды жауапкершілікке тарту туралы өтінішінен кейін араздықты қоздыру туралы бап бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастады[12].

6 қаңтар, Астана қаласы, 20 елдің дипломатиялық миссиялары мен Қазақстанда аккредиттелген Еуропалық Одақ өкілдігі бірлескен мәлімдеме жасап, «дәстүрлі емес жыныстық қатынастарды насихаттауға» тыйым салатын заңнамаға жақында қабылданған түзетулерге алаңдаушылық білдірді[13].

6 қаңтар, Астана қаласы, ауданаралық азаматтық соттың судьясы А.Досаеваға мас күйінде «Mazda» көлігін жүргізгені үшін, ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 608-бабының 8-бөлігі бойынша, оған 200 АЕК көлемінде 786 400 теңге айыппұл салынды[14].

6 қаңтар, Астана қаласы, Әділет министрлігі М. Адамды адвокаттық лицензиядан айыру ісі бойынша түсініктеме берді. Талапарызға полиция шағымы негіз болған, олар адвокатты Г. Бажкенованың қылмыстық ісі бойынша сотқа дейінгі тергеу туралы әлеуметтік желілерде жалған ақпарат таратты деп санайды[15].

7 қаңтар, Тараз қаласы, «Қазфосфат» зауыттарынан шығатын зиянды заттар мен жасанды тұман (смог) тұрғындардың денсаулығы мен қоршаған ортаға қауіп төндіруде. Өнеркәсіптік аймақтан қою тұман пайда болған кезде тамақтың ауыруы, жөтел және көзден жас ағу симптомдары білінеді[16].

8 қаңтар, Алматы қаласы, Қазақстандағы саяси қуғындаудың 2026 жылғы 8 қаңтардағы жағдайы. Ақпарат ашық дереккөздерден жиналған және «Ар.Рух.Хақ» адам құқықтары қорымен ұсынылған[17].

8 қаңтар, Қызылорда қаласы, Б. Бақтыбаев, ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 613-бабының 4-бөлігі бойынша, полиция қызметкерінің медициналық тексеруден өту туралы өтінішін орындамағаны үшін, 15 тәулікке қамауға алу. Белсенді қаладан шығып бара жатқан кезінде ұсталды[18].

8 қаңтар, Ақтөбе қаласы, облыстық әкімшілік соты М. Дауыловтың Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қарсы талап арызын қарады, онда министрлік 2025 жылғы нақты инфляция жағдайына қарастырылған әлеуметтік төлемдерге түзету жасамағаны көрсетілген. Сот талап арызды қанағаттандырмады[19].

8 қаңтар, Семей қаласы, «Семей қаласы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің бірінші сатыдағы соттың шешіміне қарсы, талапкер Е. Аққожаның жеке бейбіт пикет өткізуге бас тарту беру туралы шешімді заңсыз деп тану жөнінде аппеляциялық шағымы қаралды және бірінші сатыдағы сот шешімін өзгеріссіз қалдыруға шешім қабылданды. Сонымен қатар, сот бейбіт жиындар туралы заңнамалардың жүйелі түрде сақталмағаны үшін әкімдікке жеке анықтама шығарды[20].

8 қаңтар, Алматы қаласы, Қазақстан билігі полиция өкілдерінің көмегімен, төрт жыл бұрын де қаза тапқан туыстарын ақтауды талап ету үшін Астанаға бара жатқан, «Қаңтар 2022» құрбандарының туыстарына қудалау көрсетуде. Полиция қызметкерлері А. Ниязбекованы ұстады[21].

8 қаңтар, Ақтау қаласы, 20-шы шағын ауданындағы «Кербез» тұрғын үй кешенінің тұрғындары наразылық білдіріп, жолды жауып тастады. Тұрғындар жылу мен электр қуатының үзілуіне, қоқыс жинаудың кешігуіне және басқарушы компаниямен проблемаларға тап болды. «Біз жергілікті билік органдарына бірнеше рет хабарластық, бірақ ешқандай шешім болған жоқ, жағдай тек нашарлап барады» [22].

9 қаңтар, Орал қаласы, Батыс Қазақстан облысының полиция департаменті патрульдік полиция көліктері мен құқық қорғау органдары ғимараттарындағы QR кодтарын жаңартқанын хабарлады. QR кодын сканерлеу арқылы аймақ тұрғындары нақты уақыт режимінде сыбайлас жемқорлық, заңсыз әрекеттер және полиция қызметкерлерінің билікті теріс пайдалануы туралы хабарлай алады[23].

9 қаңтар, Солтүстік Қазақстан облысы, Ғабит Мүсірепов ауданы, Н.Өнерхан, сот белсендіні Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 405-бабының 2-бөлігі бойынша заңсыз қоғамдық ұйымның қызметіне қатысқаны үшін кінәлі деп танып, оған бір жылға бас бостандығын шектеу және үш жылға қоғамдық қызметке тыйым салу жазасын тағайындады. Сондай-ақ, оған жәбірленушілер қорына 39 320 теңге міндетті төлем төлеу міндеттелді[24].

9 қаңтар, Астана қаласы, «Астана қаласының тергеушісі журналист А. Қасеновке оның азаптау туралы айтқанына қатысты жазбаша мәлімдеме алу үшін барды. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігіне деген негізді сенімсіздікке байланысты мен адвокат ретінде Қасеновке объективті және тәуелсіз қарауды қамтамасыз ету үшін прокуратураға шағым түсіруді ұсындым», — деп хабарлады адвокат Ю. Малюкова[25].

9 қаңтар, Алматы қаласы, «Неліктен Қаңтар оқиғалары кеңінен халықаралық талқылаудың тақырыбына айналмады? Нақты қаза тапқандар саны қанша? Неліктен наразылық білдірушілердің, өлтірілгендердің, азаптағандардың және билік тарапынан сотталғандардың сот процестері ұқсас сценарийлер бойынша жүріп жатыр және олардың түбегейлі айырмашылықтары қандай?» — құқық қорғаушы Б. Төреғожинаның сұхбаты[26].

10 қаңтар, Батыс Қазақстан облысы, 2025 жылы 58 сайлау өтті, оның ішінде ауыл әкімдерінің 55 сайлауы және мәслихат депутаттарының үш сайлауы болды. Сайлау комиссияларының әрекеттері мен шешімдеріне, сондай-ақ кандидаттарды тіркеу мәселелеріне шағымданатын он талап арыз берілді. «Жария» үкіметтік емес ұйымының 2025 жылғы есебіне сәйкес, сот бір талап арызды қолдап, бес талап арызды қанағаттандырмаған[27].

10 қаңтар, Орал қаласы, қақтығыс кенеттен басталды. Бір топ жаздық үйлер иелері мен азаматтық белсенділер, қала көшелерінен тазаланған қарды Киров атындағы мәдениет және демалыс саябағының жанындағы Шаған өзенінің су қорғау аймағына жеткізіп жатқан, КамАЗ жүк көліктері керуенінің жолын жауып тастаған[28].

11 қаңтар, Орал қаласы, Батыс Қазақстан облысында кәмелетке толмағандардың қатысуымен 200-ден астам құқық бұзушылық тіркелді. Аймақтық полиция қызметкерлері 130 кәмелетке толмағанды полиция бөлімшелеріне жеткізді. Үш жасөспірім бейімдеу орталығына жіберілді. Бес отбасы профилактикалық бақылауға алынды. 10 күн ішінде жасөспірімдермен 205 әкімшілік құқық бұзушылық жасалды[29].

11 қаңтар, Қарағанды облысы, Нұра ауылы, бір отбасы көмек сұрады: үйлері апатты жағдайда болғандықтан, баспана күтіп отыр. А. Яковлева отбасыларының қауіпсіздігіне тікелей қауіп төндірген тұрғын үй мәселесін шешуге үміттеніп, Президент Қ. Тоқаевқа жүгінді[30].

12 қаңтар, Қазақстанда Конституцияның 30 жылдығына арналған рақымшылық аясында 2000-нан астам адам түзеу мекемелерінен босатылды; саяси тұтқындар рақымшылыққа ілінбеді [31].

12 қаңтар, Алматы қаласы, Әділет министрлігінің адвокат М. Адамға қарсы оның лицензиясын қайтарып алу туралы шағымы бойынша сот процессі жанжалмен басталды. «Бізді қатысушыларға орын жеткіліксіз деген себеппен сот залынан шығарып жіберді», — деп хабарлады журналист М. Козачков [32].

12 қаңтар, Мэри Лоулор (Mary Lawlor), БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі арнайы баяндамашысы ашық мәлімдеме жасады, ол адвокат және құқыққорғаушы М. Адам жанында, оның заңды кәсіби және адам құқықтары саласындағы қызметіне қатысты адвокаттық статусынан айыруға байланысты туындаған жағдайға қатты алаңдаушылық білдірді [33].

12 қаңтар, Павлодар қаласы, әкімшілік соты Е. Хабаровтың Павлодар әкіміне қарсы «Қазақстанда уақытты өзгертуді жою және бұрынғы уақыт есебін қайтару» тақырыптағы митинг өткізуге рұқсат бермеуді жарамсыз деп тану туралы сот ісін аяқтады. Сот Е. Хабаровтың өтінішін қанағаттандырмады[34].

13 қаңтар, Астана қаласы, БҰҰ Қазақстандағы журналистерді, құқық қорғаушыларды және белсенділерді қудалауға қатты алаңдаушылық білдіреді. Сонымен қатар, БҰҰ Қазақстандағы құқық қорғаушылардың жағдайына; сөз бостандығы мен бейбіт жиналыстар бостандығына; жеке бас бостандығына және өз бетінше тұтқындаудан қорғануға; қолайлы ортаға құқыққа; әділ сот ісін жүргізу құқығына және Қазақстанның өз міндеттемелерін орындауына алаңдаушылық білдіреді[35].

14 қаңтар, Астана қаласы, Астана қалалық сотының апелляциясы RFE/RL-Kazakhstan-ның (RFE/RL-дің Қазақстандағы кеңсесі, Азаттық радиосы) жеті журналисіне аккредитация беруден бас тарту туралы шешімді күшінде қалдырды [36].

14 қаңтар, Астана қаласы, В. Шевченконың азаматтық шағымын сот қабылдап, Мәжіліс депутаты Е. Жаңбыршинге қарсы алдын ала тыңдау өткізді, оның сөздерін қорлайтын деп санауды және тиісті ақпаратты өз парақшасында жариялау арқылы көпшілік алдында кешірім сұрауға мәжбүрлеуді сұрады. Келесі тыңдау 22 қаңтарға жоспарланған[37].

14 қаңтар, Женева қаласы, «ICJ» халықаралық құқық, адам құқықтары және халықаралық стандарттар саласындағы беделді халықаралық адам құқықтары ұйымы — ХҚЕС былай деп хабарлады: «»ICJ» Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің бастамасымен адвокат А.Мұратты лицензиясынан айыруды талап ету азаматтық ісіне байланысты үлкен алаңдаушылық білдіреді» [38].

14 қаңтар, Астана қаласы, қаңтар оқиғалары кезінде ұрланған қару-жарақтарды табу Қазақстада жалғасуда. «Мәліметтер бойынша, тәркіленген қарулардың ішінде 31 винтовкалы және 225 тегіс ұңғылы мылтық, сондай-ақ қызметтік жабдық бар», — деп хабарлайды ІІМ[39].

14 қаңтар, Ақтөбе облысы, Алға қаласы, Жеткерген Айбат, тіркелмеген «Нағыз Атажұрт» бірлестігі туралы TiTok желісінде жариялағаны үшін Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 489-бабының 10-бөлігі бойынша хаттама толтырылды. Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 667-бабының 1-бөлігі бойынша 5 тәулікке қамауға алу жазасы. [40].

15 қаңтар, Астана қаласы, балаларынан айырылған ата-аналар тобы Астанадағы Министрліктер үйінің жанына, Президент әкімшілігіне ұжымдық үндеу жолдау үшін жиналды. Марқұм болған С. Мерланның, А. Аканованың және А. Гүлстанның аналарын полиция ұстады[41].

15 қаңтар, Астана қаласы, «Ulysmedia» журналисі Н. Құраловты Министрліктер үйінің жанында ұстап, Есіл аудандық полиция бөлімінде бір сағаттан астам уақыт ұстады. Оның телефонын қолынан жұлып алды. Телефонды қайтарып беруді талап еткенде — бас тартты, полиция қызметкерлері бейнежазбаға түсіруге тыйым салып, оны арыз жазуға мәжбүрледі. Барлық фотосуреттер мен бейнежазбаларды телефонынан жойып жіберді. Кейінірек ол босатылды[42].

15 қаңтар, Ақтау қаласы, белсенді Әділет Сағындықұлы, ҚР Қылмыстық кодексінің 274-бабының 2-бөлігі бойынша қозғалған іс шеңберінде, «қорғану құқығы бар куәгер» ретінде жауап алу үшін полицияға шақырылды. Жауап алу барысында, оның мәртебесі күдікті болып өзгертілді. Алдын алу бойынша сот отырысы 2026 жылдың 17 қаңтарында өтеді[43].

15 қаңтар, Ақтөбе қаласы, облыстық сот алқасы Дауыловтың Ақтөбе әкімінің пикет түрінде бейбіт жиын өткізуден бас тартуды заңды деп санаған 1-ші сатыдағы сот шешіміне қарсы апелляциялық шағымын қарады. Сот оған қарсы шешім шығарды[44].

15 қаңтар, АҚШ, Қазақстан билігін Human Rights Watch ұйымы Қытай тулары мен Си Цзиньпиннің портретін өртеп наразылық білдіргеннен кейін қудаланған «Нағыз Атажұрт» қозғалысының 19 белсендісін қылмыстық жауапкершілікке тартпауға шақырды. Сөз бостандығы құқығын пайдаланғаны үшін, олар әділетсіз қудалауға ұшыраған деп санайды HRW [45].

15 қаңтар, IPHR (Адам құқықтары бойынша халықаралық серіктестік) және Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі Қазақстан халықаралық бюросы «Нағыз Атажұрт» қозғалысының 19 белсендісіне қарсы қозғалған қылмыстық іс сөз бостандығы мен бейбіт жиналыстарды қорғайтын халықаралық адам құқықтары стандарттарына сәйкес келмейтінін айтып, қатты алаңдаушылық білдірді. Ұйымдар қылмыстық қудалауды тоқтатуды және белсенділерді босатуды талап етеді [46].

16 қаңтар, Алматы қаласы, Азаматтық істер жөніндегі Бостандық аудандық соты адвокат М. Адамды адвокаттық қызметтен шеттету туралы шешім шығарды. Сот Әділет министрлігінің адвокатты Orda.kz бас редакторы Г.Бажкенованы қорғау барысында, «бірнеше рет заң бұзушылыққа жол бергені» туралы шағымын қанағаттандырды[47].

16 қаңтар, Түркістан облысы, тіркелмеген «Атажұрт» партиясының белсендісі Б. Тоғыспаев ұсталды. Полиция қызметкерлері ордер көрсетпей және ешқандай құжат берместен, оны «Көксәйек» ауылында ұстады. Б. Тоғыспаев бұған дейін «Трамп, Қазақстанға назар аудар» деген жазуы бар плакаттарды ұстап тұрған белсенділердің фотосуреттерін жариялаған болатын[48].

16 қаңтар, Ақтөбе қаласы, А.Майкозова, ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 456-2-бабының 3-бөлігі, сот «ӘКК Ақтөбе» АҚ-ның А.Майкозоваға қарсы журналисті жалған ақпарат таратты деп айыптаған талабын қанағаттандырмады. Дау ӘКК-ның 2024 жылға атқарушы орган мүшелеріне берілетін сыйақы мөлшері туралы журналистің сұрауына берген жауабынан туындады. Сот құқықбұзу құрамының болмағанын анықтап, А.Майкозоваға қатысты іс жүргізуді тоқтату шешімін шығарды[49].

16 қаңтар, Астана қаласы, Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жасанды интеллект арқылы жасалған мазмұнды таңбалау талаптарын енгізді. Мұндай материалдарды хабарландыру жапсырмасынсыз тарату енді әкімшілік жазаға тартылады. Жасанды интеллект туралы заң 2026 жылдың 18 қаңтарында күшіне енеді[50].

16 қаңтар, Алматы қаласы, Қазақстанда және басқа да бірнеше елдерде платформалық курьерлік жеткізу саласында жүйелік мәселелер туындағаны байқалады, бұл курьер- орындаушыларға да, қызмет көрсету компанияларының қызметкерлеріне де қатысты. Бұл жағдай БАҚ-тың, адам құқықтары және еңбек ұйымдарының назарын аударуды талап етеді. «Wolt» курьері Н. Айтеленов бұл туралы баспасөз мәслихатында мәлімдеді[51].

17 қаңтар, Ақтау қаласы, А. Сағындықұлы, ҚР Қылмыстық кодексінің 274-бабының 4-бөлігінің 2-тармағы, сот екі айға қамауға алу жазасын тағайындады. Адвокат А. Айжарықова сот отырысына қостырылмады. Әділеттің өзін және оның қорғаушысын алдын ала хабардар етпей, оған ҚР Қылмыстық кодексінің 274-бабының 2-бөлігі өзге 274-бабтың 4-бөлігінің 2-тармағына ауыстылып, «Төтенше жағдайда немесе ұрыс жағдайында көрінеу жалған ақпарат тарату» бойынша айып тағылды[52].

18 қаңтар, Астана қаласы. «Экологиялық талаптарды бұзғаны үшін әкімшілік айыппұлдар Экологиялық кодекске және Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске сәйкес теңгемен салынады. Бұл айыппұлдарды шетел валютасына теңестіру, сондай-ақ «шығындарды» шетел валютасымен анықтау мұндай жазалардың құқықтық сипатына қайшы келеді және құқық қорғау тәжірибесінде қолданылмайды», — деп жауап берді Премьер-Министр О. Бектенов[53].

19 қаңтар, Астана қаласы, әкімшілік соты Яра Тычинаны «ЛГБТ насихатына» тыйым салу туралы заң жобасына қарсы жалғыз пикет өткізгені үшін Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 488-бабының 6-бөлігі бойынша кінәлі деп танып, 30 АЕК (129 750 теңге) көлемінде айыппұл салды[54].

19 қаңтар, Алматы қаласы, Бостандық аудандық соты М. Адамды адвокаттық лицензиядан айыру туралы істі тыңдағаннан кейін адвокаттарға қатысты арнайы шешім шығарды. Сот кейбір адвокаттардың «кәсіби және іс жүргізу стандарттарын бұзуға» жол бергенін анықтады [55].

19 қаңтар, Астана қаласы, прокуратураның қылмыстық-атқару мекемелерін тексеруі сотталғандардың еңбегін ұйымдастырудағы бұзушылықтарды анықтады: жалақы төлемдерінің кешіктірілуі, еңбек шарттарын орындаудағы қателіктер және сотталғандарды рұқсат етілген шектен тыс, күніне 12 сағаттан артық жұмыс істеуге мәжбүрлеу жағдайлары[56].

19 қаңтар, Қызылорда қаласы, Президент Қ.Тоқаевтың қатысуымен 2026 жылдың 20 қаңтарында Қызылордада өтетін ұлттық құрылтай қарсаңында белсенді Гүлназ Серікбаеваға заңсыз бақылау орнатылды[57].

19 қаңтар, Қызылорда қаласы, Президент Қ.Тоқаевтың қатысуымен 2026 жылдың 20 қаңтарында Қызылордада өтетін ұлттық құрылтай қарсаңында белсенді Ыдырыс Бекмағамбетовке де заңсыз бақылау орнатылды[58].

20 қараша, Орал қаласы, «2025 жылдың желтоқсан айының басында 1978 жылы 15 қыркүйекте туған ағам Ж. Әжғалиев Мәскеуге «Три сестры» клиникасында медбике болып жұмыс істеуге кетті. Ол тіркеуге өтініш беріп, бір ай жұмыс істеді. 2026 жылдың 18 қаңтарында оған иммиграциялық орталықтан қоңырау шалып, құжаттарының дайын екенін және оларды алу керек екенін айтты. 19 қаңтарда ол сол жерге барды. Телефоны өшірілген. Ждероғалып кетті. Оны табуға көмектесіңізші», — деп мәлімдеді белсенді М. Ескендірова[59].

20 қаңтар, Семей қалассы, белсенді Н.Сембаев ұсталды. Түсіндірме жазбада «митинг туралы жазбаны өз кінәсін түсінгендіктен жойғанын» жазу туралы полицияның заңсыз талабын орындаудан бас тартқаннан кейін, ол кейінірек босатылды[60].

20 қаңтар, Астана қаласы, апелляциялық сот «SpetsTreidTM» ЖШС-нің «SotReport.kz» -ке қарсы іс бойынша шешімді күшінде қалдырды. Сот бұған дейін компанияның іскерлік беделін қорғау және басылымды алып тастауды талап ету туралы талабын қанағаттандырмаған болатын. Сот SotReport.kz материалдарының ресми және тексерілетін дереккөздерге – мемлекеттік сатып алу порталындағы деректерге, сот шешімдеріне және мемлекеттік органдардың жауаптарына негізделгенін растады[61].

20 қаңтар, Астана қаласы, Жоғарғы сотта 2022 жылғы қаңтардағы оқиғалар кезінде жарақат алып, екі көзінен айырылған Е. Әбдірешовке өтемақыны көбейту туралы кассациялық шағым қаралды. Қаржы министрлігі мен Бас прокуратура өкілдері соттан шағымды қанағаттандырмауын сұрады. Жоғарғы Сот Е. Әбдірешовке өтемақыны 5 миллион теңгеге дейін арттыру туралы шешім шығарды[62].

20 қаңтар, Орал қаласы, №2 соты, ның «Уралводпроект» компаниясының әрекеттерін кемсітушілік деп тануды және жалақысын қалпына келтіруді, сондай-ақ жұмыстың тоқтап қалуы үшін өтемақы төлеуді сұрап қызметкер талапарыз берді. Апелляциялық сот талапкердің пайдасына шешім шығарды, ал компания жұмыс берушінің кінәсінен бірнеше ай бойы жұмыстан босатылғаны үшін орташа жалақының 50%-ын немесе 212 500 теңге төлеуге, сонымен қатар моральдық залал үшін 50 000 теңге өтемақыны қызметкерге төлеуге міндеттелді[63].

21 қаңтар, Астана қаласы, Қазақстанда балалар мен жасөспірімдердің әлеуметтік желілерге қолжетімділігі шектеледі. «Мәдениет және ақпарат министрлігі онлайн платформалар мен бұқаралық ақпарат құралдарына қатысты заңнамаға тиісті түзетулер әзірледі. Бұл түзетулер қаралып, қоғамдық талқылауға ұсынылды», — деді Мәдениет және ақпарат министрі А. Балаева үкімет отырысында[64].

21 қаңтар, Астана қаласы, Президент Қ.Тоқаев Конституциялық реформа жөніндегі комиссия құру туралы жарлыққа қол қойды. Оның міндеттеріне Конституцияға мүмкін болатын өзгерістер мен толықтырулар бойынша ұсыныстар дайындау кіреді. Барлығы 129 мүше қатысуда[65].

21 қаңтар, Астана қаласы, адвокат С.Көпжановаға қарсы Астана сотының жеке шешім шығаруы заңгерлер қауымдастығында үлкен шу тудырды. Адвокат шешімді заңсыз деп атап, мұндай прецедент азаматтарды қорғану құқығынан айырып, тергеушілерге адвокаттарға қысым көрсету құралын беруі мүмкін екенін ескертеді[66].

22 қаңтар, Алматы облысы, Талғар ауданы, Тұздыбастау ауылы, полиция белсенді Ұлбосын Оханованың үйін бақылауда ұстап, оған Атажұрт белсенділерінің сотына қатысуына жол бермеу үшін үйден шығуына тыйым салды. Бейнежазбада полиция қызметкері А. Төлендиев олардың «жоғарыдан» келген бұйрықтарды орындағанын мойындады[67].

22 қаңтар, Орал қаласы, Ресейде жұмыс істейтін Қазақстан азаматы Ж.Әжіғалиев Ресей қауіпсіздік күштерінің зорлық-зомбылығына ұшырады, олар оны Украинаға қарсы соғысқа қатысуға мәжбүрлемек болған. 19 қаңтарда ол көші-қон орталығында ұсталып, оны ұрып-соғып, электрошокермен азаптаған, ол келісімшартқа қол қоюдан бас тартқан. 21 қаңтарға қараған түні ол Алматыға жер аударылып, Ресейге кіруге оған бес жылға тыйым салынды[68].

22 қаңтар, Астана қаласы, З. Батталова былай деп мәлімдеді: «Азаматтарға мүмкіндік бермейтін реформалар сөзсіз билікті нығайтады. Нағыз жаңғырту- процедураларды жеделдету немесе атауларды өзгерту емес. Бұл қатысуды кеңейту, институттардың жауапкершілігі және жеке тұлғалардан тәуелсіз жұмыс істейтін ережелер. Институттары мықты және азаматтары белсенді болған жерде ғана мықты мемлекеттің қалыптасуы мүмкін. Бүгінгі қоғам тек осындай үлгіні күтуде – мемлекетке қарсы салмақ ретінде емес, оның тұрақты болашақтың мүддесі үшін» [69].

22 қаңтар, Астана қаласы, «Стереотипсіз БАҚ-тағы дін» атты конференцияда журналистер, діни қызметкерлер, мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдар өкілдері діни тақырыптарды жариялаудағы БАҚ рөлін талқылау үшін бас қосты. Іс-шараны Қазақстандағы Ұлыбритания елшілігінің қолдауымен Қазақстан діни бірлестіктер қауымдастығы ұйымдастырды[70].

22 қаңтар, Amnesty International ұйымының Шығыс Еуропа және Орталық Азия бойынша директоры Мари Струтерс: «Қазақстан билігі қылмыстық құқықты аңдаусыз теріс пайдалануды шұғыл түрде тоқтатып, халықаралық адам құқықтары стандарттарының талабын орындауы қажет: негізсіз айыптауларды алып тастап, барлық Нағыз Атажұрт белсенділерін дереу босатуы керек», — деп мәлімдеді [71].

23 қаңтар, Шымкент қаласы, 2026 жылдың 11 қаңтарында 21 жастағы студент Нұрай Серікбайдың пышақтап өлтірілуіне байланысты ҚР Қылмыстық кодексінің 99-бабы «Кісі өлтіру» бойынша қылмыстық іс қозғалды. Полиция 28 жастағы күдіктіні ұстады. Оған қарсы «Некеге тұруға мәжбүрлеу» бабы бойынша қосымша қылмыстық іс қозғалды [72].

23 қаңтар, Талдықорған қаласы, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 174-бабы бойынша «Нағыз Атажұрт» 19 белсендісінің соты жабық тәртіпте журналистердің қатысуынсыз өтеді. Сот іс жүргізуді жабық өткізу туралы өтінішті қанағаттандырды. 2025 жылдың 13 қарашасында, оларға Қытай шекарасынан бірнеше шақырым жерде орналасқан Қалжат ауылында өткізген наразылық акциясынан кейін айып тағылған[73].

23 қаңтар, Астана қаласы, Білім министрлігінің баспасөз қызметінің мәліметі бойынша, Қазақстанда 20 798 жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала бар, олардың 82%-ы қазірдің өзінде отбасыларымен бірге тұрады. 2025 жылдың соңына қарай шамамен 3000 жетім отбасыларға орналастырылды[74].

23 қаңтар, Астана қаласы, судья А. Досаева мас күйінде көлік жүргізгені үшін қызметінен босатылды. Бұған дейін Бас прокуратура Досаеваны жауапкершілікке тарту туралы өтінішті Президент Қ. Тоқаевқа жолдаған болатын[75].

23 қаңтар, Respublika.kz.media сайтының бас редакторы Ирина Петрушова Meta платформасында шағымдардың жаңа толқыны туралы хабарлады, бұл оның жеке аккаунтының басылым бетімен бірге жойылуына әкелуі мүмкін. Небәрі бір күнде аккаунтқа сегіз шағым түсті. Профильге шектеулер қойылды, бұл платформаның шешімдеріне шағымдануды іс жүзінде мүмкін емес жасады[76].

23 қаңтар, Ақмола облысы, Степногорск қаласы, №4 мекемесінде М. Жыланбаев Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 405-бабының 2-бөлігі, 258-бабының 2-бөлігі бойынша 7 жылға бас бостандығынан айырылған. Адвокат М. Досқараев Маратпен кездесу үшін Степногорскіге келді. Адвокатқа өз клиентімен кездесуге рұқсат берілмеді, Марат адвокатпен кездесу туралы өтініш білдірмеді дегендей себеппен[77].

23 қаңтар, Шығыс Қазақстан облысы, күзет қызметінде жүрген сарбаз Қазыбек Оспанов өзін-өзі атып өлтірді. Анасы оның өзіне-өзі қол жұмсады дегенге сенбейді. Анасының айтуынша, әскери бөлімшеге келген сәттен бастап ол отбасынан үнемі ақша сұраған. Сол кезде, оның денесін жеткізген командирлер Оспанов өзін-өзі атып өлтірді деп мәлімдеді[78].

24 қаңтар, Астана қаласы, конституциялық реформа аясында діни саланың саясаттану қаупін жою үшін дінді мемлекеттен бөлектеу туралы тікелей ережені Конституцияға бекітуді ұсынды, деп хабарлады Конституциялық соттың баспасөз қызметі[79].

24 қаңтар, Астана қаласы, Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның алғашқы отырысы өтті. Комиссияны Конституциялық Сот төрайымы Э. Азимова басқарады. Отырыс вице-президенттік институттың, бір палаталы парламентті құрудың және Халық кеңесінің мәртебесін талқылауға арналды[80].

26 қаңтар, Астана қаласы, Конституциялық комиссия мүшелері Конституцияның 32-бабындағы митингілерге шектеу қою негіздерін кеңейтуді және сөз бостандығына жаңа шектеулер енгізуді ұсынды. «Азаматтардың бейбіт жиналу құқығы туралы бапта нақтылануда. Қолдануды заңмен шектеуге болатын негіздер кеңейтілуде», — деді депутат С.Имашева комиссия отырысында[81].

26 қаңтар, Алматы қаласы, А. Мәмешова, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 274-бабы бойынша, Медеу аудандық қылмыстық сотында балалар үйіндегі балаларға не болып жатқанын жария еткеннен кейін «көрінеу жалған ақпарат таратты» деп айыпталған қоғам белсендісінің ісі қарала бастады[82].

26 қаңтар, Қостанай қаласы, жолаушылар тасымалдайтын ЖК «Брунер» компаниясы қала әкімдігіне қарсы талап арыз беріп, әкімдіктен қызмет көрсететін автобустар санын азайту үшін біржақты келісімшартты өзгертуді және оны қалпына келтіруді талап етті. Сот әкімдіктің тасымалдаушының келісімінсіз автобус кестесін өзгертуге құқығы бар екенін алға тартып, талап арызды қанағаттандырмады[83].

26 қаңтар, Астана қаласы, азаматтарды тұтқындау кезінде құқықтарын міндетті түрде түсіндіруді енгізу Қазақстанда ұсынылды. Мәжіліс депутаты С.Имашева бұл бастаманы Конституциялық реформа комиссиясының екінші отырысында ұсынды. Ол, осыған ұқсас тәжірибе Америка Құрама Штаттарында бұрыннан қолданылып келе жатқанын және «Миранда ережесі» деп аталатынын атап өтті[84].

26 қаңтар, Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, А. Әбішев, ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 488-бабы, 2025 жылдың мамыр айында Степногорскіде М. Жыланбаевқа барған кезінде, рұқсат етілмеген митингке белсенді қатысқандай болып 15 тәулікке қамауға алынды [85].

26 қаңтар, Семей қаласы, Р. Машпиев, Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 456-2 бабы, сот қытайлық компанияның қоғам қайраткеріне қарсы 2025 жылдың 9 қазанында Facebook-те жарияланған асфальт-бетон жабынының сапасыздығы туралы ақпаратты жарамсыз деп тану туралы талабын қарады. Сот талапарызды қанағаттандырмады[86].

26 қаңтар, Өскемен қаласы, «Шығыс Қазақстан облысында Конституция мен Қазақстан Республикасының көптеген кодекстері тек «Қазцинк» ЖШС жауапкер болғанға дейін ғана қолданылады. Біз қатарынан үшінші істе жеңіліс таптық. Біз құқықтық жағдайымыздың әлсіздігінен емес, «Қазцинк» ЖШС сияқты, аймақтағы абсолютті монополист бізге қарсы болғандықтан жеңіліп отырмыз», — дейді заңгер Р. Бағадаева [87].

27 қаңтар, Алматы қаласы, М.Бишуинов, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 174-бабы, апелляциялық сот Медеу аудандық №2 соттың 2025 жылдың 13 қарашасындағы үкіміне қарсы М.Бишуновтың шағымын қайтарды. Ол бойынша «Араздықты қоздыру» бабымен 4 жылға сотталу жазасы кесілген болатын[88].

27 қаңтар, Астана қаласы, «Feminita» негізін қалаушы Ж. Секербаева полицияның қысымы және Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 109-1-бабы, «Ұрлау немесе басқа да зорлық-зомбылық әрекеттері» бойынша қылмыстық іс қозғауға әрекеттенгенін хабарлады. Белсендіге қарсы шағымды З. Жұманова берген, ол 2025 жылдың 22 қарашасында Астанадағы кафедегі шабуылға қатысты болды[89].

27 қаңтар, Астана қаласы, сот «Азаттықтың» өз қызметкерлерін аккредитациядан өткізуге қатысты Сыртқы істер министрлігіне қарсы талабы бойынша істі қайта жүргізуді бастады. Азаттық журналистерді аккредиттеуден бас тартуды заңсыз деп тануды сұрап отыр[90].

27 қаңтар, Атырау облысы, отбасылық және тұрмыстық қатынастар саласындағы құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған «Күнделікті өмір» атты жедел-алдын алу іс-шарасы өтті. Жыл басынан бері «102» арнасына 100-ден астам хабарлама келіп түсті, оның 79-ына қорғау туралы нұсқама берілді, ал тағы 20 азаматқа сот шешімімен арнайы мінез-құлық талаптары қойылды[91].

28 қаңтар, Алматы қаласы, «Ар.Рух.Хақ» қоры ұйымдастырған «Аймақтағы жаңа адам құқықтарын қорғаушылар» атты үш күндік тренинг семинары өтті. Жоба Ұлыбритания үкіметінің Халықаралық даму қорымен қаржыландырылды[92].

28 қаңтар, Бельгия, «Авторитаризмнің артуы мен азаматтық бостандықтардың төмендеуіне бағытталған кең ауқымды аймақтық және жаһандық үрдісті көрсете отырып, Қазақстан билігі есепті кезеңде наразылықты, сынды және плюрализмді басу бойынша күш-жігерін күшейтті…», — делінген АҚмЗСҚХБ қатысуындағы CIVICUS Monitor есебінде[93].

28 қаңтар, Алматы қаласы, прокуратура ҚазТАГ агенттігінің директоры А. Матаевқа қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 274 және 254-баптары бойынша үйқамаққа алу туралы өтінішті қайтарып алды, ол елден кетпеу міндеттемесінде қалды [94].

28 қаңтар, Астана қаласы, депутат С.Имашева Конституциялық комиссияның екінші отырысында, Конституцияның жаңа редакциясында сөз бостандығын қалай шектелетінін түсіндірді. Енді тізімге конституциялық құрылымның негіздерін қорғау, ұлттық қауіпсіздікті және қоғамның рухани-адамгершілік құндылықтар жүйесін қамтамасыз ету кіреді. «Бұл өзгеріс жиналыс бостандығын қоғамдық және мемлекеттік мүдделермен теңестіре отырып, құқықтық сенімділікті нығайтуға бағытталған», — деп түсіндірді депутат [95].

28 қаңтар, Қостанай қаласы, облыстық сотында құқық қорғаушы Н. Гинятовтың жәбірленуші Г. Мұсағазинаның шағымы негізінде Әулиекөл аудандық сотының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 73-3-бабының 3-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық туралы іс бойынша шешіміне шағымдануы қаралды. Судьялар алқасы шағымды қанағаттандырмады[96].

29 қаңтар, қаласы, Ақмола облыстық сотында Атбасар түрме колониясының 12 қызметкеріне қатысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 146-бабы «азаптаулар» жөнінде қозғалған қылмыстық істе анықталған іс жүргізу бұзушылықтарына қатысты прокуратураның наразылығы бойынша тыңдау өтті. Алқаби «Н» қару сақтады деген айып бойынша қылмыстық жауапкершілікке тартылғанын, ал тағы бір алқаби әйелінің қылмыстық жазбасы туралы ақпаратты жасырған[97].

29 қаңтар, Астана қаласы, Әкімшілік істер жөніндегі сот алқасында 1-топтағы мүгедек Ж.Е. Сүлейменовтің Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қарсы талап арызы бойынша тыңдау өтті: Министрліктің әлеуметтік төлемдерді 2025 жылға арналған нақты инфляцияны есепке алумен сәйкестендірмеуден тұратын әрекеттерін заңсыз деп тану және Министрлікті қайта қарау тетігін әзірлеуге және бекітуге міндеттеу. Талап қанағаттандырылмады[98].

29 қаңтар, Талдықорған қаласы, «Атажұрт» қауымдастығының 19 мүшесіне қарсы іс бойынша айыпталушылардың туыстары істің жабық тәртіпте қаралып жатқанына және мемлекеттік қорғаушылардың сот залына кіргізілмегеніне наразылық білдірді. Сот қызметкерлері олардың әрқайсысының жеке басын тексеріп жатқанын, оның уақыт алатынын хабарлады. Сот ғимаратына келген туыстар ғимараттың ішінде қалып, қарулы арнайы күштердің бақылауында болды[99].

29 қаңтар, Астана қаласы, Конституциялық комиссияның өткен отырысында Республикалық адвокаттар алқасының төрағасы Мәди Мырзағараев ескі Конституцияны қайта жазудың орнына, Қазақстанның жаңа Конституциясын әзірлеуді ұсынды. Комиссияның басқа мүшелері оның ұсынысын қолдады[100].

29 қаңтар, Астана қаласы, «Миротворец» орталығы Украинаның ұлттық қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар жасағаны үшін Қазақстан парламентінің депутаты А. Сарымды өз тізіміне қосты. «Миротворец» орталығы Украинаның ұлттық қауіпсіздігіне қарсы қылмыс жасаған адамдар туралы ақпараттар жинайды[101].

29 қаңтар, Астана қаласы, 2025 жылдың тамызынан 2026 жылдың қаңтарына дейінгі Қазақстандағы цифрлық құқықтарды бақылау, екі тілде қолжетімді. Цифрлық құқықтар жеке деректердің ағып кетуінен бастап онлайн ресурстарға шабуылдарға дейін қысымға ұшырауда. Құжатта тақырыптық бөлімдер бойынша топтастырылған негізгі оқиғалар мен үрдістер қорытындыланған[102].

30 қаңтар, Алматы қаласы, адвокат Айман Умарова ҚазТАГ журналистерін бизнесмен Т. Турловқа құрбандыққа шалғысы келетінін жоққа шығармайды[103].

30 қаңтар, Өскемен қаласы, ауа сапасының нашарлауына байланысты мектеп оқушылары қашықтықтан оқытуға көшірілді. Қалада үшінші күн қатарынан екінші дәрежелі қолайсыз ауа райы жағдайлары орын алуда. 29 қаңтарда ауадағы көміртегі тотығының концентрациясы рұқсат етілген шекті деңгейден 2,02 есе, ал күкіртсутектің концентрациясы 1,63 есе асып түсті[104].

31 қаңтар, қазақстандық құқық қорғаушылар мен сарапшылардың үлкен тобы Қасым-Жомарт Тоқаевты жаңа Конституцияны қабылдауды асықпауға шақырды, оны талқылау асығыс жүріп жатқанын және қоғамның қатысу тепе-теңдігі бұзылғанын айтып, ескертті. Олар Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастапқыда парламенттік реформа жасауды, оны кем дегенде бір жыл бойы талқылап, түзетулер бойынша референдумды 2027 жылы өткізуді ұсынғанын еске салды[105].

31 қаңтар, Астана қаласы, Айгүл Қасенова, ҚазТАГ бас редакторы А. Қасенованың әйелі Facebook-те күйеуінің үй қамағында отырғанына және Астанадағы тұрғын үй кешенінен шығуға тыйым салынғанына қарамастан, тергеу шараларын жүргізу үшін Алматы полиция бөліміне шақырылып жатқанын хабарлады[106].

31 қаңтар, Астана қаласы, IT- әзірлеушісі А. Качкуркин Ресейге Қазақстан билігімен депортацияланды, рұқсатсыз жерден жолды кесіп өту, жабық бөлмеде кальян шегу -әкімшілік құқық бұзушылықтар хаттамалары толтырылды. Ресейде ол ұшақ бортында ұсталып, оған мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағылды. Мәскеудің Мещанский соты оны сотқа дейінгі тергеу изоляторына қамады. Құқық қорғаушылардың айтуынша, Қырымның тумасына қарсы Ресейдегі іске, оның Украинаға ақша аударуы себеп болған [107].

31 қаңтарда Астанада Қазақстанның Бас прокуратурасы шешен оппозициясының көшбасшысы М. Мовлаевқа босқын мәртебесін беруден бас тартып, оны Ресейге экстрадициялауға келісті. Адвокатының айтуынша, М. Мовлаевта қудалау және өлім жазасына кесілу қаупі тұр. «Біз босқын мәртебесін беруден бас тарту туралы шешімге сотта шағым түсірдік, алдын ала тыңдау 2026 жылдың 11 ақпанына белгіледі», — деп хабарлады адвокат М. Адам[108].

[1] https://kaztag.kz/ru/news/kontrol-nad-mobilnymi-perevodami-uzhestochili-v-kazakhstane

[2]https://www.facebook.com/murat.adam.1614/posts/pfbid0ms5atJgjxTkzf3DJY5jWFsK8y4fDDK6eUMVP2iRzWc89hLEYVWWVKW2UM3cWJEeml

[3] https://kaztag.kz/ru/news/novyy-nalogovyy-kodeks-vstupil-v-silu-v-kazakhstane

[4] https://www.instagram.com/p/DTAPhn0jLmX/?img_index=1&igsh=NmZjbXl1aGczc3c2

[5] https://exclusive.kz/vlasti-udalili-facebook-stranicu-respublika-kz-media-posle-analiza-novogodnego-obrashhenija-tokaeva/

[6] https://kaztag.kz/ru/news/evgeniy-zhovtis-demokratiya-uzhe-ne-rassmatrivaetsya-kak-vlast-bolshinstva

[7] https://surl.li/dgsggc

[8] https://www.instagram.com/p/DTHmPm7CHOw/?igsh=MXQ2OWw0Ym5ud3FmcA%3D%3D

[9]https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02gL7MMScx3f7YFqehuZqC1RbmjnWHQGRu6FL9Yzg5EA71BeAAS8qymvHVuADd8sQMl&id=100018781397835

[10]https://www.facebook.com/murat.adam.1614/posts/pfbid09xDxbnjxFdDkjxAjXMgX49jSB36EPtPsdc4pmaBKNS8mwQXTYVPmgbxSjLCumhYNl

[11] https://kz.kursiv.media/2026-01-06/klsv-priobresti-i-polzovatsya-sim-kartami-teper-mozhno-posle-prohozhdeniya-biometrii/

[12] https://rus.azattyq.org/a/genprokuratura-kazahstana-zavela-delo-posle-prosby-deputata-privlech-k-otvetstvennosti-grazhdan-odobryayuschih-ataki-na-ktk-/33641511.html